İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Otizm nedir? Otizm belirtileri, Atipik, Otistik ünlüler

  1. OTİZMDE TUVALET EĞİTİMİ


Son zamanlarda sıklıkla karşılaştığımız sorunların başında şüphesiz tuvalet eğitimi gelmektedir.

Özellikle sosyal ve sözlü iletişim kuramayan otizm teşhisi almış yavrularımız için sorun daha çetrefilli bir hal almaktadır.

Makalelerimiz de sık sık Temple Grandin’den örnekler vermeye çalışıyoruz, çünkü otizmin anlaşılmasına büyük katkısı olan, dünyaya yön veren ilk 10 insan arasında gösterilen, kendisi de bir otistik olan Temple Grandin, görselliğin otistik bireylerin algısında ne denli önemli olduğunu sürekli ifade etmektedir.

İlerleyen günlerde bu hususu daha detaylı inceleyeceğimizi belirterek tuvalet eğitiminde görselliğin önemine Rochester Üniversitesinden uzman psikologlar Courtney Aponte ve Daniel Mruzek’in araştırmaları ışığında değinmek istiyoruz.

Otistik çocuklar, günlük yaşam rutinlerini bozacak değişikliklere pek olumlu yaklaşmamaktadırlar. Bundan ötürü bez bağlanması alışkanlığın karşı direnç geliştirmeleri olasıdır.

Sözlü iletişimde zaten sıkıntı yaşayan yavrularımıza tuvalet alışkanlığı kazandırmak biraz daha zorlaşmaktadır. Buna benzer durumlarda yavrularımızın tuvalet alışkanlığına karşı kaygıları da artmaktadır.

Autismspeaks, tuvalet eğitimi verilmesi sırasında uygulanabilecek 7 önemli stratejiyi şöyle ifade etmektedir

Net ve basit resimler eşliğinde anlaşılır bir dil kullanın.

Örneğin; uzun, komplike cümleler yerine ‘tuvalet zamanı’ gibi kısa, anlaşılır ve sempatik ifadeler kullanın.

İç çamaşırı giydirmeyi geciktirmeyin.

Günümüz çocuk bezleri o kadar kalitelidirler ki bazen çocuklar altlarını ıslattıklarını dahi fark etmezler. Çocuğunuza iç çamaşırı giydirdiğiniz taktirde ıslaklık onu rahatsız edecek ve tuvalet alışkanlığı edinmesini hızlandıracaktır.


Çocuğunuz altını ıslattığında aşırı tepkiler vermeyin.

Gereken temizliği yapıp kısaca sonraki sefere tuvalete gitmesinin sizi memnun edeceğini belirterek konuyu kapatın.


Başarıyı vakit geçirmeden ödüllendirin.

Başarılı davranıştan hemen sonra verilen ödül davranışı pekiştirmektedir. Görselliğin ne kadar önemli olduğuna yukarıda değinmiştik.

Örneğin; tuvalet resminin yanına çocuğunuzun çok sevdiği bir oyuncağın resmini koyarak bunu da küçük bir ok işaretiyle göstererek tuvaleti kullandırmanız sonrasında ödül olarak resimdeki oyuncağı vermeniz davranışı pekiştirecektir.

Burada önemli olan husus, başlangıçta en küçük başarıyı bile ödüllendirmek gerektiği bilinmelidir. Tek bir damlasını bile tuvalete yetiştirse bu hemen ödüllendirilmelidir.

Ödülü iletişim aracı olarak kullanın.

Örneğin; çocuğunuz “eğer çişini tuvalete yaparsan sana oyuncak araba alacağım” cümlesini anlamayabilir. Böyle durumlarda çocuğunuzun başarı ve ödül potansiyelini arttırmalısınız.

Evde olduğunuz günlerde çocuğunuzun sıvı tüketimini arttırın, böylelikle çocuğunuzun tuvalete gitme olasılığı artacaktır ve yukarıda belirttiğimiz gibi başarıyla tuvalete yetiştirilen tek bir damlayı bile hemen ödüllendirin.

Tabii ki birçok kazayla karşılaşma ihtimaliniz yüksek olacaktır. Ancak motivasyonunuzu bozmadan kaza ve başarıları bir kaç gün süreyle not ederek tuvalet ihtiyacı periyodunu belirleyin, böylece hareket alanınızı genişletin.

Bir kez daha ifade etmekte fayda gördüğümüz husus ödülün hemen başarıdan sonra gelmesidir ki çocuğunuz ödülü ne için aldığını kavrayabilsin.

Sözlü iletişim sağlayamayan çocuğunuzu iletişime teşvik edin.

Çocuğunuzun davranışlarına dikkat edin. Bazı davranışlar tuvalet ihtiyacının geldiği işareti olabilir. Mesela çocuğunuz tuvalet kapısına bakabilir, kemeriyle oynayabilir. Telefona bir klozet resmi yükleyerek onu işaret etmesi sağlanabilir. Burada önemli olan husus çocuğunuzun dolu bir idrar torbasının nasıl bir his olduğunu anlayarak bazı işaretlerle bunu size anlatabilmesidir. İdrar torbasını boşaltmanın vermiş olduğu rahatlık doğası itibariyle ödül olacaktır zaten. Aile, bakıcı hatta terapistler, çocuğun tuvaletini yapmadan hemen öncesindeki davranışlarına dikkat etmelidirler.

İhtiyaç duyulması durumunda muhakkak profesyonel yardımı alınmalıdır.

Vaktinde yapılan müdahaleler sonuç almanızı hızlandıracak, kolaylaştıracaktır.

Devamı

Sayfalar: 1 2 3 4 5 6 7

İlk yorum yapan siz olun

Makaleyi geliştirmek istiyorsan bize bildir

Derin Çocuk Otizm - ABA terapi - Disleksi - Dil konuşma - Hiperaktivite - Dikkat - Davranış eğitimi ve Özel Eğitim Rehabilitasyon Merkezleri. Tüm hakları saklıdır.
Otizm - ABA - Dil konuşma - Disleksi - Duyu bütünleme - Hiperaktivite
Call Now ButtonCanlı Destek
%d blogcu bunu beğendi: