İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

3 yas otizmi nedir? Bebeklerde ve çocuklarda otizm belirtileri nelerdir? Hafif, orta, ağır dereceler

3 yaş otizmi nedir? Bebeklerde ve küçük çocuklarda otizm belirtileri nelerdir? Hafif, orta, ağır otizm hakkında bilgiler

Bebeklerde otizm belirtileri nelerdir?

3 Yaşındaki Çocuğumda Otizm Var mı?

3 yaş çocuklarda otizm belirtileri nelerdir?

Erkek ve kız çocuklarında otizm belirtileri farklılıkları nelerdir?

Hafif otizm, ağır otizm derecelerinin çocuklar üzerindeki etkisi gibi alanlarda bilgi vermeden önce genel olarak otizm hakkında kısaca bilgi verelim.

Otizm spektrum bozukluğu yani OSB (Bundan sonra otizm olarak anılacaktır) kişinin sosyalleşme ve iletişim kurma yeteneğini bozan çevresel ve genetik bazı sorunlardan etkilenen nörogelişimsel bir bozukluktur.

Dünya çapında yapılan güncel çalışmalarda ülkelere göre küçük değişiklikler ortaya çıksa da genellikle her 59 çocuktan 1’inde bu farklılığın yani otizmin görülebildiğini rapor ediyor.

Otizm teşhisi, anketler ve ailelere kimler yardımcı olabilir? Sorularına cevapları gelin birlikte arayalım.

İçindekiler

  • Otizm nedir?
  • 3 yaşındaki bir çocukta otizm belirtileri
  • Bebeklerde otizm belirtileri
  • Erkek ve kız çocuklarda otizm işaretleri
  • Hafif ve şiddetli otizm semptomları arasındaki farklar
    • Hafif otizm belirtileri
    • Orta düzey otizm belirtileri
    • Ağır düzey otizm belirtileri
  • Otizm erken teşhisinin önemi
  • Anketler
  • Sonraki adımlar



Otizm nedir?


Otistik davranışsal semptomlar, genellikle gelişimin erken dönemlerinde ortaya çıkar.

Nörogelişimsel farklılıklarla(Beyindeki fonksiyonlarla) ilgili olduğu düşünülen otizm, nadiren 18 aydan önce saptanabilir.

Genellikle çocuklarda 3 yaş üstünde teşhis edilir ve ilaçsız eğitimle tedaviye yani ABA eğitimine başlanır.

Otizmli çocukların(Otizm spektrum bozukluğu , OSB) çoğu üç yaşından sonra teşhis edilmesine rağmen bazı durumlarda otizm 12 aylıkken bile teşhis edilebilir.

Erken davranış eğitimi en etkili tedavi yöntemidir. Bu nedenle üç yaşındaki çocuklarda herhangi bir otizm belirtisi, profesyoneller tarafından değerlendirilmeli ve ilaçsız davranış terapilerine yani ABA eğitimlerine yönlendirilmelidir. .

OSB’nin semptomları kişiden kişiye değişir ve “spektrum” olarak bilinen geniş bir şiddet yelpazesine sahiptir. OSB’li çocuklar tipik olarak diğer çocuklardan farklı etkileşimde bulunurlar.

Ayrıca diğer çocuklardan farklı şekilde öğrenir ve düşünürler.

Bazı çocuklar büyük zorluklarla karşılaşır, günlük hayatta önemli yardıma ihtiyaç duyarlar.

Bazıları ise temel düzeyde ve rehabilitasyon merkezlerinde devlet tarafından ücretsiz destekle verilen eğitimle tedavi edilebilir.

İletişim güçlüğü gösteren bazı çocuklar yüksek işlevli otistik olabilirler.

Yüksek işlevli otizmli kişi, zeka seviyesi yani IQ değeri 70 üstü ise ve konuşma problemlerini çok az gösteriyor ya da hiç göstermiyorsa bu tanımı alırlar, Genellikle asperger sendromu ile ilişkilendirilirler ancak resmi olarak kesinleşmiş bir tanımı yoktur.

Asperger sendromunun 2013 yılından beridir otizmden ayrı değerlendirildiğini belirtmek gerekiyor, buradaki otizmle olan benzerlik daha çok sosyal iletişim zorluklarından kaynaklanmaktadır .

Otizmin tedavisi, erken yaşlarda eğitim ile mümkündür.

Tedaviyle semptomlar iyileştirilebilir.

Çocuğu sosyal dünyasından izole eden davranışların kontrolünü sağlanabilir.

3 yaşındaki bir çocukta otizm belirtileri


Bazı çocuklarda otizm belirtileri yaşamın ilk birkaç ayında belirgindir. Diğer çocuklar iki yaşına kadar semptom göstermezler. Hafif semptomların fark edilmesi zor olabilir, utangaç bir mizaç ya da dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğuyla karıştırılabilir.

Üç yaşındaki çocuklarda görülen bazı otizm belirtileri

  • Otistik çocukta sosyal beceriler eksiktir
  • İsme cevap vermiyor olabilir
  • Göz temasından kaçınır
  • Başkalarıyla oynamak yerine yalnız oynamayı tercih edebilir
  • Başkalarıyla paylaşımı azdır
  • İşlerin sırasıyla nasıl yapılabileceğini kavrayamıyor olabilir
  • Başkalarıyla etkileşimde bulunmak veya sosyalleşmeyle ilgilenmiyor olabilir
  • Başkalarıyla fiziksel temastan hoşlanmıyordur veya kaçınıyordur
  • Nasıl arkadaş olunacağını bilmiyor veya ilgilenmiyordur
  • Yüz ifadeleri donuk veya kaçamaktır
  • Kolayca yatıştırılamıyor, rahatlatılamıyordur
  • Duygularını ifade etmekte veya konuşmakta güçlük çekiyordur
  • Diğer insanların duygularını anlamakta güçlük çekiyordur
  • Otistik çocuktaki dil konuşma ve iletişim becerileri düşüktür
  • Konuşma ve dil becerilerini gecikebilir (Akranların gerisinde kalması olasıdır)
  • Kelimeleri, sesleri veya kelimeleri defalarca tekrarlar(Ekolali, echolalia)
  • Sorulara uygun şekilde cevap veremeyebilir
  • Başkalarının dediğini tekrarlar
  • İnsanları, nesneleri işaret etmiyor veya işaret etmeye yanıt vermiyor olabilir
  • Zamirleri ters çevirir (“Ben” yerine “sen” der)
  • Nadiren vücut dili kullanır ya da jest, vücut dili gibi sosyal ifadeleri hiç kullanmaz
  • Düz vurgusuz bir dil kullanır, şarkı söyleyen bir sesle konuşabilir
  • Şaka yapma oyununu anlamayabilir (Çünkü şakayı algılayamıyordur ya da ürkütücü bulabilir)
  • Esprileri veya alay etmeyi anlamıyor olabilir
  • Otistik çocuklarda düzensiz davranışlar sıklıkla görülebilir
  • Tekrarlayan hareketler gerçekleştirir (Elleri çırpar, ileri geri sallar, döndürür)
  • Oyuncakları veya diğer nesneleri organize bir şekilde sıralar
  • Günlük rutinde ki küçük değişiklikler yüzünden sinirleniyor ve krize giriyor olabilir
  • Oyuncaklarla her seferinde aynı şekilde oynar, alışkanlıklara bağımlıdır
  • Tuhaf rutinleri vardır ve bunları gerçekleştirmelerine izin verilmediğinde üzülürler (Her zaman kapıları kapatmayı istemek gibi).
  • Nesnelerin belirli kısımlarını severler genellikle tekerlekler veya dönen parçalar gibi.
  • Takıntılı ilgi alanları vardır
  • Dehb, dikkat eksikliği veya hiperaktvite bozukluklarından birisine yada hepsine sahip olabilir. Kısa dikkat süresi ve yerinde duramamayla karakterize davranışlar sergileyebilir.
  • Dürtüsellik , saldırganlık, kendine zarar verme davranışları gösterebilir(Kendilerine zarar verene kadar derisini kaşıma, delme)
  • Kalıcı, şiddetli öfke nöbetleri
  • Seslere, kokulara, tatlara, görünüşe veya hislere düzensiz tepki veriyor olabilir
  • Düzensiz yeme ve uyku alışkanlıklarına sahiptir
  • Korku eksikliği veya beklenenden daha fazla korku belirtileri gösterebilir
  • Bu belirti veya semptomlardan herhangi birine sahip olmak normal olabilir ancak birden fazlası şüphe etmenizi gerektirebilir.
  • Özellikle dil gecikmesi olması durumunda uzman bir özel eğitimciden destek alınması erken yaşlarda kritik önemdedir.

Bebeklerde otizm belirtileri

Bebekler doğdukları andan itibaren bazen de çevresel faktörlere bağlı olarak davranış sorunları geliştirebilirler. Ebevenyler, bebeklerde davranışları takip ederek, belli başlı belirtilerden şüphe ederek uzman desteğiyle tedavinin çok hızlı yanıt vermesini sağlayabilir.

Bebeklerde ve Çocuklarda Otizm belirtileri
Bebeklerde Otizm belirtileri. Çocuklarda Otizm belirtileri. 2 yaş, 3 yaş, 4 yaş, otizm belirtileri
  • Göz temasından kaçmak
  • Babıldamamak
  • Anne babaya gülümsememek
  • Sosyal iletişim bozuklukları

Böylelikle erken tanı, erken tedaviyle hem çocuğun hem de ebeveynlerin ileri yıllarda zaman, para ve emekten tasarruf etmeleri sonucunu doğuracaktır.

Bu gibi durumlarda yani bebeklerde otizm belirtilerinin eğitim terapileriyle tedavisinde, olumsuz davranışların kontrolünün sağlanması daha kolay olabilmekte daha hızlı sonuç alınabilmektedir.

Erkek ve kız çocuklarda otizm işaretleri


Otizmin belirtileri genellikle hem erkek hem de kız çocukları için aynıdır ancak kız çocuklarının daha canlı mimik hareketleri ve sosyal davranıştaki başarılarıyla uzmanları yanıltabildiklerine dair veriler bulunmaktadır.

Erkek çocuklarında, kız çocuklarından daha sık teşhis edildiğini gösteren çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmalarda 1/4 oranı sıklıkla belirtilmektedir ancak kız çocuklarında da en az erkek çocuklarında olduğu kadar otizm görülme ihtimaline atıf yapan çalışmalar da mevcuttur.

Bu çalışmalara göre otizm tanı teknikleri, kız çocuklarındaki davranış farklılıklarını tespit etmekte zorlanıyor.

Çünkü kız çocukları asosyal davranış kalıplarını manüple etmekte daha başarılı olabilir. Bu durumdaki kız çocuklarında ”gizli otizm” terimi karşılık bulmaktadır.

Yani kız çocukları otizmi gizlemekte daha iyi olabilirler. Mimikleri daha canlı kullanıyorlar ayrıca davranış kontrolleri erkek çocuklarına göre daha iyi olabilir.

Otizmli erkek çocuklarda oyuncaklara, trenlere, kamyonların tekerleklerine (Dönen ya da ışıklı nesnelere aşırı ilgi), garip dinozor şekillerine genellikle aşırı ilgi görülebilir bu sebeple fark edilmeleri daha kolay olabilir.

Kız çocuklarındaysa, Bebekleri belirli bir sırada düzenlemek veya giydirmek gibi daha az fark edilir davranışlar sergilemesi ise daha az dikkat çekici olabilir.

Kız çocuklarında gizli otizm
Kız çocuklarda otizm; kız çocuklarda otizm belirtileri; tedavisi; derincocuk

Trenler, kamyonlar veya dinozorlarla oynamayan bir kız çocuğu çok önemsenmez.

Çünkü zaten bu kız çocuklarından beklenmeyen bir davranış kalıbı olarak, toplum tarafından kabul görür.

Kız çocuklardaki otizm belirtilerini görmezden gelebileceğimiz ve ürettiğimiz tanı kriterlerine göre bu sorunu kaçırabileceğimiz şüphesi bizleri ”gizlenen otizmin kendisi değil fark edemeyen bizler olduğumuz” sonucuna götürüyor olabilir hepimizi.

Bundan ötürü çocuklarda otizm belirtilerinden şüphe edilmesi durumunda özellikle erken yaşlarda, çocuğun doktor kontrolünden sonra ilave olarak bir özel eğitimciye değerlendirmeye götürülmesi ”bize göre” elzemdir.

Yüksek işlevli otistik kız çocukları ortalama sosyal davranışları taklit etmek için daha yüksek adaptasyona sahiptir.

Kız çocuklarında sosyal beceriler erkek çocuklarına göre doğuştan daha iyi olabileceğinden, otizm veya dehb bozuklukları daha az fark edilir hale gelebilir.

Hafif , orta düzey ve ağır otizm dereceleri


Otizm bozuklukları hafiften şiddetliye doğru bir yelpazede(spektrumda) yer alır. Otizmli bazı çocuklar ileri düzeyde öğrenme ve problem çözme becerilerine sahipken, diğerleri günlük yaşamda yardıma ihtiyaç duyabilirler.

Amerikan Psikiyatri Birliği’nin eski ifadelerindeki asperger sendromu(yüksek işlevli otizm), rett sendromu ve atipik otizm tanımları yerine artık aşağıdaki tanımlar kullanılmaktadır.

Amerikan Psikiyatri Birliği’nin tanı kriterlerine göre , bir kişinin ne kadar desteğe ihtiyaç duyduğuna bağlı olarak tanımlanan üç otizm derecesi vardır.

Bu tanılar 2013 yılnda yayınlanan DSM 5 kitapçığıyla hafif, orta, ağır olarak 3’e kategoriye ayrılmıştır.

Hafif otizm (Seviye 1)

  • Sosyal etkileşimlere veya sosyal aktivitelere çok az ilgi gösterir
  • Sosyal etkileşimleri başlatmakta güçlük çekiyordur
  • Sohbeti geliştirerek sürdürmekte güçlük çekiyordur
  • Konuşma kalitesi veya tonu, beden dilini okuma, sosyal ipuçlarını okumada güçlük yaşıyordur
  • Davranışlardaki değişikliklere uyum sağlamakta güçlük çekiyordur
  • Otizmli çocuklar, arkadaş edinmekte zorlanıyor olabilir
  • Davranışlarının kontrolünü öğrenene kadar, asgari destekle, bağımsız olarak yaşayabilir


Orta düzey otizm (Seviye 2)

  • Çevredeki değişikliklerle başa çıkmakta güçlük çekiyor
  • Sözlü ve sözsüz iletişim becerilerinin önemli derecede eksik
  • Ciddi ve bariz davranış bozuklukları var
  • Günlük hayatın devamını zora sokabilecek, tekrarlayan davranışlara sahiptir
  • Başkalarıyla alışılmadık azalmış iletişim ve sosyalleşme bozukluklarına sahiptir
  • Kısıtlı ve özel ilgi alanlarına sahip olabilir.
  • Davranışların kontrolünü öğrenene kadar, günlük olarak sürekli destek gerektirir.


Ağır otizm (Seviye 3)

  • Önemli dil konuşma bozukluğu yaşamaktadır, iletişimde ciddi sorunları olabilir
  • Sınırlı iletişim becerisine sahiptir, yalnızca ihtiyaçların karşılanması gerektiğinde iletişime geçer
  • Sosyal olarak meşgul olma ya da sosyal etkileşimlere katılma arzusu çok sınırlıdır
  • Ortamdaki beklenmedik değişikliklerle baş etmede aşırı zorluk yaşıyordur
  • Odağı veya dikkati değiştirmekte büyük zorluk yaşıyor olabilir
  • Önemli düzeyde sosyal bozulmaya neden olan tekrarlayan davranışları, sabit ilgi alanlarıyla ciddi takıntıları vardır
  • Davranışların kontrolünü öğrenene kadar, günlük destek olmadan hayatını devam ettirmesi zor olabilir.

Otizm tanısı ve erken teşhisin önemi


Otizmi teşhis etmek için kullanılabilecek kan veya görüntüleme testi yoktur.

Bunun yerine, doktorlar , davranışlarını gözlemleyerek ve gelişimlerini izleyerek otizmli çocukları ya da otistik belirtiler gösteren bebekleri teşhis eder .

Bir sınav sırasında doktorunuz, standart gelişimsel davranışları karşılayıp karşılamadığını görmek için çocuğunuzun davranışları hakkında size sorular soracaktır.

Yeni yürümeye başlayan çocuklarla ”konuşmak, oyun oynamak” , doktorların üç yaşındaki bir çocukta otizm belirtilerini tanımasına yardımcı olur.

Tıbbi muayene tıbbi testleri içerebilir, her zaman işitme ve görme taramalarını içermelidir.

Çünkü çocuğun tepkisizliği bir davranış problemi mi yoksa tıbbi bir eksiklikten mi kaynaklandığı bu şekilde teşhis edilebilir.

Üç yaşındaki çocuğunuz otizm belirtileri gösteriyorsa, doktorunuz daha yoğun bir muayene için bir uzmana görünmenizi tavsiye edebilir. Erken tanı ile başlayan ABA terapi eğitimleri , 12 yaşından önce bebekler kadar okul öncesi çocuklarda da otizm için en iyi tedavidir.

Otizm konusunda Dünya’daki uzman kuruluşlar, özellikle okul öncesi çocuklarda 12 yaş öncesi tedavilerde ilaç değil sadece eğitim tavsiye etmektedir .

Erken yaşlarda uygulanan, uygulamalı davranış analizi eğitim terapileri(UDA, ABA , Applied behavior analysis) dünyada tavsiye edilen en etkili ve kanıtlanmış ilaçsız eğitim tedavi yöntemidir.

Otizm anketi


Yeni yürümeye başlayan çocuklar için de, Otizm kontrol listesi ebeveynlerle doktorların otizm riski taşıyan çocukları tespit etmek amacıyla kullanabileceği bir tarama aracıdır. Autism Speaks gibi kuruluşlar bu anketi çevrimiçi olarak sunar .(Yakın bir zamanda bu anketler sitemizden yayınlanacaktır.)

Puanları yüksek otizm riski taşıyan çocukların ebeveynleri, çocuk doktorlarından veya alanında tecrübeli bir özel eğitim uzmanından randevu almalıdır.

Kimler yardımcı olabilir?


Otizm belirtileri tipik olarak özellikle üç yaşında belirgindir.

Bu nedenle çocuğunuzun mümkün olan en kısa sürede taramasını yaptırmanız önemlidir.

Otizmli çocukları teşhis edebilecek uzmanlar:

Gelişim pediatristleri
Özel eğitim uzmanları
Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri
Aba davranış terapistleri
Çocuk nörologları
Psikologlar
Çocuk psikiyatristleri

Kaynak

ANASAYFA

Detaylı bilgi için Derin Çocuk Rehabilitasyon Fizik Tedavi ve Otizm Aba Merkezleri ile iletişime geçebilirsiniz.

Sevgilerle…

İlk yorum yapan siz olun

Makaleyi geliştirmek istiyorsan bize bildir

Derin Çocuk Otizm - ABA terapi - Disleksi - Dil konuşma - Hiperaktivite - Dikkat - Davranış eğitimi ve Özel Eğitim Rehabilitasyon Merkezleri. Tüm hakları saklıdır.
Otizm - ABA - Dil konuşma - Disleksi - Duyu bütünleme - Hiperaktivite
Call Now ButtonCanlı Destek
%d blogcu bunu beğendi: