İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

ABA OTİZM (APPLİED BEHEAVİOUR ANALYSİS) NEDİR?

ABA OTİZM TEDAVİ VE TERAPİLERİ 

Otizm ABA terapileri(Applied beheaviour analysis yani UDA Uygulamalı Davranış Analizi) ”otizm spektrum bozukluğu teşhisi almış özellikle okul öncesi otistik çocuklarda” davranışta gözlenebilir olumlu değişiklikler üretecek prosedürlerin geliştirilmesine adanmış, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde birebir eğitim ile ”tercihen” yoğun yani yoğunlaştırılmış olarak  yürütülebilecek uygulamalı bir bilimdir.

Aba otizm terapileri ve uygulamalı davranış analizi, otizm belirtileri gösteren otistik çocuğun davranışlarında olumlu davranışları ödüllendiren ve bu olumlu davranışları teşvik eden bir model olarak tanımlanabilir.

Aba terapisinde amaç otistik çocuğu modele uydurmak değil, modeli otizm spektrum bozukluğu olan çocuğa uyarlamaktır.

Uygulanan metotların otistik çocuklar üzerindeki etkileri araştırılarak değiştirilir, geliştirilir ya da uygun tepki alındı ise devam edilebilir. Odak noktası olarak olumsuz davranışların azaltılmasından ziyade olumlu davranışların geliştirilmesi hedef olarak belirlenir.

Temelde otistik çocuğun sosyal çevresine uyum sağlayacağı davranışları uygulamalı olarak analiz edilerek olumlu davranışlara odaklanılmaktadır, yani özet olarak ”hedeflenen davranış ve çevre arasındaki fonksiyonel ilişkiyi değerlendirerek, davranışı değiştirmeye çalışır”. Uluslararası akademik yayınların işaret ettiği istatistiklere göre ABA, müfredat sürecinin sağlıklı işleyişine müdahale eden davranışlar sergileyen çocuklar için, devlet okulu sistemlerinde çok başarılı olmuştur. Mueller, Michael M; Nkosi, Ajamu; Hine, Jeffrey F (2011). ”Devlet okullarında fonksiyonel analiz özeti” [1]

Aba terapileri aslında dünyada eski ve etkisi kanıtlanmış yegane otizm tedavisi olarak hala geçerliliğini korumaktadır bu konuda Baer, ​​Wolf ve Risley’in 1968 tarihli makalesi hala ABA’nın standart açıklaması olarak kullanılmaktadır. Aşağıda ABA terapilerinin yedi özelliği listelenir.

  • Uygulamalı : ABA incelenen davranışın sosyal önemine odaklanır. Örneğin, uygulanmamış bir araştırmacı yeme davranışını inceleyebilir, çünkü bu araştırma metabolik süreçleri netleştirmeye yardımcı olurken, uygulamalı araştırmacı çok az veya çok yiyen bireylerde yeme davranışını inceleyebilir, böylece bu davranışı daha kabul edilebilir olacak şekilde değiştirebilir ilgili kişilere.
  • Davranışsal : ABA terapileri [2] pragmatiktir; bir bireyin etkili bir şey yapmasını nasıl mümkün kılacağını sorar. Bu soruyu cevaplamak için, davranışın kendisi nesnel olarak ölçülmelidir. Sözlü açıklamalar, açıklanan davranışın yerine değil, kendi içinde davranış olarak ele alınır.
  • Analitik : Analist bir hedef davranışı kontrol eden olayları anladığında ve manipüle edebildiğinde davranış analizi başarılı olur. Bu, bir araştırmacının ilgili olayları ayarlayabildiği laboratuvarda nispeten kolay olabilir, ancak uygulanan bir durumda her zaman kolay veya etik değildir. [3]Baer ve diğ. Etik standartlarını korurken kontrolü göstermek için uygulanan ortamlarda kullanılabilecek iki yöntemi özetlemektedir. Bunlar ters tasarım ve çoklu temel tasarımdır.

Tersinir tasarımda, deneyci önce seçim davranışını ölçer, bir müdahale getirir ve daha sonra davranışı tekrar ölçer. Daha sonra müdahale kaldırılır veya azaltılır ve davranış tekrar ölçülür. Müdahale, bu manipülasyonlara yanıt olarak davranışın değiştiği ve daha sonra değiştiği ölçüde etkilidir. Geri döndürülemez gibi görünen davranışlar için çoklu taban çizgisi yöntemi kullanılabilir. Burada birkaç davranış ölçülür ve daha sonra müdahale sırayla her birine uygulanır. Müdahalenin etkinliği, sadece müdahalenin uygulandığı davranıştaki değişikliklerle ortaya çıkar.

  • Teknolojik : Herhangi bir yetkili araştırmacının doğru bir şekilde tekrarlayabilmesi için analitik araştırmanın tanımı açık ve ayrıntılı olmalıdır. Cooper vs.

Bunu kontrol etmek için iyi bir yol tanımlayın: Uygulamalı davranış analizi konusunda eğitilmiş bir kişiye açıklamayı okuyun ve prosedürü ayrıntılı olarak uygulayın. Kişi herhangi bir hata yaparsa veya herhangi bir soru sormak zorundaysa, açıklamanın iyileştirilmesi gerekir.

  • Kavramsal Sistematik : Davranış analizi sadece etkili müdahalelerin bir listesini oluşturmamalıdır. Aksine, bu yöntemler mümkün olduğunca davranış ilkelerine dayandırılmalıdır. Bu, uygun olduğunda “ikincil takviye” veya “hatasız ayrımcılık” gibi teorik olarak anlamlı terimlerin kullanılmasına yardımcı olur.
  • Etkili : Analitik yöntemler teorik olarak bilimsel olmalarına rağmen, etkili olmalıdırlar. Bir müdahale pratik kullanım için yeterince büyük bir etki üretmezse, analiz başarısız olmuştur
  • Genellik : Davranış analistleri genel olarak uygulanabilir müdahaleleri hedeflemelidir; yöntemler farklı ortamlarda çalışmalı, birden fazla belirli davranışa uygulanmalı ve uzun süreli etkileri olmalıdır.

Otizmli bireyler yani otistikler için uygulanan ABA terapileri çocuğun kendini küçük yaşlarda ifade edebilmesi üzerine kurgulanmış sistemlerdir.

Ancak otizm gibi birçok farklılık diğer bazı hastalıklarla ilişkili olabilir, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, anksiyete bozukluğu vb.

 

Otizm, dikkat eksikliği ve hiperaktivite, çocuk psikolojisi, disleksi, asperger, down sendromu, duyu bütünleme terapileri, evde fizik tedavi terapileri, dil konuşma ve zihinsel engel bazen içi içe geçebilen durumlar olabilmektedir. Bu noktada devlet destekli ücretsiz uzman desteği almaktan çekinmemek çocuk ve aile için önemlidir.

İletişim için tıklayınız.

Sevgilerle…

Dipnot: Derincocuk olarak  Prof. Dr. Sayın Binyamin Birkan‘ın rehberliği ve yol göstericiliği için teşekkürü bir borç biliriz.

ANASAYFA

Sayfanın başına dön

ABA nedir? OTİZM aba terapisi , aba terapileri nedir?
ABA nedir? – Otizm nedir? Aba terapileri hakkında kısaca


Canlı Destek