İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

3 yaş otizmi {} Çocuklarda otizm belirtileri {} Hafif , Orta Ağır otizm hakkında

3 Yaşındaki Çocuğumda Otizm Var mı?


3 yaş çocuklarda otizm belirtileri nedir? Erkek ve kız çocuklarında otizm belirtileri farklılıkları nelerdir? Hafif otizm ile ağır otizm dereceleri hakkında bilgi vermeden önce otizm hakkında kısaca bilgi verelim. Otizm spektrum bozukluğu (Bundan sonra otizm olarak anılacaktır.) kişinin sosyalleşme ve iletişim kurma yeteneğini bozan çevresel ve genetik bazı sorunlardan etkilenen bir gelişimsel engeldir. Güncel çalışmalar her geçen gün oranlarda küçük değişiklikler ortaya çıkarsa da, Dünya’da her 59 çocuktan 1’inde bu hastalığın yani otizmin görülebildiği sıklıkla rapor ediliyor. Otizm teşhisi, anket ve ailelere kimler yardımcı olabilir? Sorularına cevapları gelin birlikte arayalım.


  İçindekiler


Otizm nedir?

Otizmin davranışsal semptomları genellikle gelişimin erken dönemlerinde ortaya çıkar. Nörogelişimsel (beyindeki fonksiyonlar ile ilgili) bozukluklar ile ilgili olduğu düşünülen otizm bazen bir yaşından önce saptanabilir, ancak genellikle çok daha sonrasına kadar teşhis edilemezler.

Otizmli çocukların çoğu üç yaşından sonra teşhis edilir ve bazı durumlarda otizm 18 aylıkken bile teşhis edilebilir. Erken müdahale en etkili tedavidir, bu nedenle üç yaşındaki çocuklarda herhangi bir otizm belirtisi bir profesyonel tarafından değerlendirilmelidir .

Otizmin semptomları kişiden kişiye değişir ve “spektrum” olarak bilinen geniş bir şiddet yelpazesine sahiptir. Otizmli çocuklar tipik olarak diğerlerinden farklı etkileşimde bulunur ve iletişim kurar.

Ayrıca diğerlerinden farklı şekilde öğrenir ve düşünürler. Bazıları büyük zorluklarla karşılaşır, günlük hayatta önemli yardıma ihtiyaç duyarlar, diğerleri ise yüksek işlevli otistik olabilirler (yüksek işlevli otizmli kişinin zeka seviyesi yani IQ değeri 70 üstü ise ve konuşma problemlerini çok az ya da hiç göstermiyorsa bu tanımı alırlar genellikle asperger sendromu ile ilişkilendirilirler ancak resmi olarak kesinleşmiş bir tanımı yoktur).

Otizmin tedavisi yoktur, ancak tedavi ile semptomlar iyileşebilir ve çocuğu dış dünyadan izole eden davranışların kontrolü sağlanabilir.


3 yaşındaki bir çocukta otizm belirtileri

Bazı çocuklarda otizm belirtileri yaşamın ilk birkaç ayında belirgindir. Diğer çocuklar iki yaşına kadar semptom göstermezler. Hafif semptomların fark edilmesi zor olabilir ve utangaç bir mizaç ya da Dikkat eksikliği ile karıştırılabilir.

Üç yaşındaki çocuklarda aşağıdaki otizm belirtilerinden bazılarını görebilirsiniz.

Otistik çocukta sosyal beceriler

  • İsme cevap vermiyor
  • Göz temasından kaçınır
  • Başkalarıyla oynamak yerine yalnız oynamayı tercih ediyor
  • Başkalarıyla paylaşmaz
  • Sırasıyla nasıl yapılabileceğini kavrayamıyor olabilir
  • Başkalarıyla etkileşimde bulunmak veya sosyalleşme ile ilgilenmiyor ise
  • Başkalarıyla fiziksel temastan hoşlanmıyor veya bundan kaçınıyor ise
  • Nasıl arkadaş olunacağını bilmiyor veya ilgilenmiyor ise
  • Yüz ifadeleri donuk veya kaçamak ise
  • Kolayca yatıştırılamıyor veya rahatlatılamıyor ise
  • Duyguları ifade etmekte veya konuşmakta güçlük çekiyorsa
  • Diğer insanların duygularını anlamakta güçlük çekiyor ise

Otistik çocuktaki Dil ve iletişim becerileri

  • Konuşma ve dil becerilerini geciktirebilir (akranların gerisinde kalmak)
  • Kelimeleri veya cümleleri defalarca tekrarlar
  • Sorulara uygun şekilde cevap vermeyebilir
  • Başkalarının dediğini tekrarlar
  • İnsanları veya nesneleri işaret etmiyor veya işaret etmeye yanıt vermiyor olabilir
  • Zamirleri ters çevirir (“Ben” yerine “sen” der)
  • Nadiren veya hiçbir zaman jest veya vücut dili kullanmaz
  • Düz vurgusuz bir dil kullanır veya şarkı söyleyen bir sesle konuşuyor
  • Şaka yapma oyunu anlamayabilir (çünkü şakayı algılamayabilir)
  • Şakaları, esprileri veya alay etmeyi anlamıyor olabilir

Otistik çocuklarda düzensiz davranışlar

  • Tekrarlayan hareketler gerçekleştirir (elleri çırpar, ileri geri sallar, döndürür)
  • Oyuncakları veya diğer nesneleri organize bir şekilde sıralar
  • Günlük rutinde ki küçük değişiklikler yüzünden sinirleniyor olabilir
  • Oyuncaklarla her seferinde aynı şekilde oynar, alışkanlıklara bağımlıdır
  • Tuhaf rutinleri vardır ve bunları gerçekleştirmelerine izin verilmediğinde üzülürler (Her zaman kapıları kapatmak istemek gibi).
  • Nesnelerin belirli kısımlarını severler genellikle tekerlekler veya dönen parçalar gibi.
  • Takıntılı ilgi alanları vardır
  • Dikkat eksikliği ve hiperaktvite bozukluklarından birisine yada hepsine sahip olabilir. Kısa dikkat süresi ve yerinde duramama ile karakterize davranışlar sergileyebilir.

Diğer potansiyel otizm belirtileri

  • Dürtüsellik var
  • Saldırganlık var
  • Kendine zarar verme (delme, kendilerine zarar verene kadar derisini kaşıma)
  • Kalıcı, şiddetli öfke nöbetleri
  • Seslere, kokulara, tatlara, görünüşe veya hislere düzensiz tepki veriyor
  • Düzensiz yeme ve uyku alışkanlıklarına sahiptir
  • Korku eksikliği veya beklenenden daha fazla korku belirtileri

Bu belirti veya semptomlardan herhangi birine sahip olmak normal olabilir, ancak bunlardan birkaçına, özellikle de dil gecikmesine sahip olmak daha fazla endişe uyandırmalıdır.


Erkek ve kız çocuklarda otizm işaretleri

Otizmin belirtileri genellikle hem erkek hem de kız çocukları için aynıdır. Ancak otizm olduğu için erkekler de kızlardan çok daha sık teşhis edilir. 

Örneğin, trenlere aşırı ilgi, kamyonların tekerlekleri veya garip dinozorlar genellikle çok dikkat çekicidir. Trenlerle, kamyonlarla veya dinozorlarla oynamayan bir kız veya bebekleri belirli bir şekilde düzenlemek veya giydirmek gibi daha az fark edilir davranışlar sergilemesi dikkat çekici olabilir.

Yüksek işlevli otistik kız çocukları ortalama sosyal davranışları taklit etmek için daha yüksek adaptasyona sahiptir. Kız çocuklarında sosyal beceriler erkek çocuklarına göre doğuştan daha iyi olabileceğinden, otizm veya dehb bozuklukları daha az fark edilir hale gelebilir.


Hafif ve şiddetli otizm semptomları arasındaki farklar

Otizm bozuklukları hafiften şiddetliye doğru bir yelpazede yer alır. Otizmli bazı çocuklar ileri düzeyde öğrenme ve problem çözme becerilerine sahipken, diğerleri günlük yaşamda yardıma ihtiyaç duyabilirler.

Amerikan Psikiyatri Birliği’nin  eski ifadelerindeki asperger sendromu(yüksek işlevli otizm), rett sendromu ve atipik otizm tanımları yerine artık aşağıdaki tanımlar kullanılmaktadır.

Amerikan Psikiyatri Birliği’nin tanı kriterlerine göre , bir kişinin ne kadar desteğe ihtiyaç duyduğuna bağlı olarak tanımlanan üç otizm seviyesi vardır.

Bebeklerde otizm belirtileri Otistik bebekler
Bebeklerde otizm belirtileri Otistik bebekler ve çocuklar

Hafif otizm (Seviye 1)

  • Sosyal etkileşimlere veya sosyal aktivitelere çok az ilgi gösterir
  • Sosyal etkileşimleri başlatmakta güçlük çekiyor
  • Sohbeti geliştirerek sürdürmekte güçlük çekiyorsa
  • Konuşma kalitesi veya tonu, beden dilini okuma, sosyal ipuçlarını okumada güçlük
  • Davranıştaki değişikliklere uyum sağlamakta güçlük çekiyor
  • Arkadaş edinmekte zorlanıyor
  • Asgari destekle bağımsız olarak yaşayabilir

Orta düzey otizm (Seviye 2)

  • Çevredeki değişikliklerle başa çıkmakta güçlük çekiyor
  • Sözlü ve sözsüz iletişim becerilerinin önemli derecede eksik olması
  • Ciddi ve bariz davranış zorlukları var
  • Günlük hayatın devamını zora sokabilecek, tekrarlayan davranışlara sahiptir
  • Başkalarıyla alışılmadık veya azalmış iletişim veya etkileşim becerisine sahip
  • Kısıtlı ve özel ilgi alanlarına sahip olabilir.
  • Günlük rutin destek gerektirir

Ağır otizm (Seviye 3)

  • Önemli sözel bozukluğu ya da sözsüz iletişimde önemli sorunlar var
  • Sınırlı iletişim becerisine sahiptir, yalnızca ihtiyaçların karşılanması gerektiğinde iletişime geçer.
  • Sosyal olarak meşgul olma veya sosyal etkileşimlere katılma arzusu çok sınırlı
  • Ortamda beklenmedik değişikliklerle baş etmede aşırı zorluk yaşıyor
  • Odak veya dikkati değiştirmekte büyük zorluk yaşıyor ise
  • Önemli düzeyde bozulmaya neden olan tekrarlayan davranışları, sabit ilgi alanları veya takıntıları varsa
  •  Günlük destek olmadan hayatını devam ettirmesi zor olabilir.


Otizm teşhisi

Otizmi teşhis etmek için kullanılabilecek kan veya görüntüleme testi yoktur. Bunun yerine, doktorlar , davranışlarını gözlemleyerek ve gelişimlerini izleyerek otizmli çocukları teşhis eder .

Bir sınav sırasında doktorunuz, standart gelişimsel kilometre taşlarını karşılayıp karşılamadığını görmek için çocuğunuzun davranışları hakkında size sorular soracaktır. Yeni yürümeye başlayan çocuklarla konuşmak ve oyun oynamak, doktorların üç yaşındaki bir çocukta otizm belirtilerini tanımasına yardımcı olur.

Üç yaşındaki çocuğunuz otizm belirtileri gösteriyorsa, doktorunuz daha yoğun bir muayene için bir uzmana görünmenizi tavsiye edebilir. Erken müdahale, otizm için en iyi tedavidir. Erken tedavi, çocuğunuzun rahatsızlığının sonucunu önemli ölçüde iyileştirebilir.

Muayene tıbbi testleri içerebilir ve her zaman işitme ve görme taramalarını içermelidir.


Otizm anketi

Yeni yürümeye başlayan çocuklar içinde Otizm kontrol listesi ebeveynler ve doktorlar otizm riski taşıyan çocukları tespit yardımına kullanabileceği bir tarama aracıdır. Autism Speaks gibi kuruluşlar bu anketi çevrimiçi olarak sunar .

Puanları yüksek otizm riski taşıyan çocuklar, çocuk doktorlarından veya bir uzmandan randevu almalıdır.


Kim yardımcı olabilir

Otizm belirtileri tipik olarak üç yaşında belirgindir. Aba terapileri resmi müfredatta eğer erken teşhis edilebilirse en iyi tedavi yöntemi olarak bilinir ve  daha iyi sonuçlara yol açar, bu nedenle çocuğunuzun mümkün olan en kısa sürede taramasını yaptırmanız önemlidir.

Otizmli çocukları teşhis edebilecek uzmanlar:

  • Gelişimsel pediatristler
  • Özel eğitim uzmanları
  • Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri
  • Aba davranış terapistleri
  • Çocuk nörologları
  • Çocuk psikologları
  • Çocuk psikiyatristleri


Kaynak


ANASAYFA


Detaylı bilgi için Derin Çocuk Rehabilitasyon Fizik Tedavi ve Otizm Aba Merkezleri ile iletişime geçebilirsiniz.

Sevgilerle…

 

İlk yorum yapan siz olun

Call Now ButtonCanlı Destek
%d blogcu bunu beğendi: